Humic Plus

HÜMİK MADDELER ve DÜNYA YAŞAMI İÇİN ÖNEMİ
Farklı düzeylerde de olsa tarımla ilgilenen herkes bitkilerin temel yaşam döngüsünün
farkındadır: bitkiler ekilir/dikilir, beslenip ve büyür, hasat edilir ve daha yüksek yaşam
formları tarafından tüketilmeyen kısımları ise toprağa geri döndürülürler; bu şekilde
mineralizasyon yoluyla ve mikroorganizmalar tarafından parçalanarak daha sonradan
döngüye dahil olacak bitkileri beslemek için kullanılabilir. Bu nispeten basit senaryo, on bin
yıldır dünyada yürütülen pratik tarım faaliyetlerine rağmen, bilim adamlarının halen tam
anlamıyla anlaşılması için mücadele ettiği kimyasal, fiziksel ve biyolojik olayların olağanüstü
karmaşık dönüşümleriyle gerçekleşiyor. Yeryüzündeki her şeyde olduğu gibi, humik
maddeler hakkındaki bütün her şey karbonla başlar ve biter. Dünyadaki yaşamın tamamı
karbon temellidir: insanlar, hayvanlar, bitkiler, böcekler, mikroorganizmalar . . . her şeyin
biyolojik olarak oluşturulması ve enerji sahibi olması ve çalışması için karbon önemlidir.
Bitkiler karbonu havadan (karbon dioksit) alarak, almış olduğu bu karbonu bir dizi tepkimeyle
güneş ışığından gelen enerjiyle ve sudan gelen hidrojenle birleştirerek (fotosentez), bitkiler
tarafından metabolik süreçler için gerekli karbonca zengin organik bileşikler oluştururlar.
Element olarak karbonun oldukça önemli bir özelliği, kendi kendini modifiye edebilme ve
işlevsel grup uzantıları sayesiyle süreçlerde gerektiği gibi daha kısa ve uzun karbon zincirleri,
halkalar ve kompleks organik bileşikler oluşturmak üzere birçok element ile birleşebilecek
benzersiz bir kapasiteye sahip olmasıdır.
Hümik Maddeler
Bitkiler yaşam döngülerini tamamladığında, organik dokularında sahip oldukları bileşenleri
mineralizasyon süreci ve mikroorganizmalar aracılığıyla parçalanır ve organik madde olarak
toprağa geri gönderilir. Toprak organik maddesinin yaklaşık% 70’i humus olup, kahverengi
ila siyah renklerde karbon içerikli karmaşık bileşiklerin parçalanması doğal koşullar altında
yavaştır ve birkaç yüzyıl boyunca topraklarda kalabilir. Humus oluşturan humik maddeler
karbon, oksijen, hidrojen, azot ve kükürtten oluşan nispeten büyük organik karbon zinciri
kompleksleridir (Şekil 1). Yüzey topraklarının kahverengi veya siyah rengine katkıda bulunan
bu hümik maddeler üç ana kategoriye ayrılabilir (Şekil 2): hüminler, humik asitler (HAler) ve
fulvik asitler (FAler). Bunlar, fonksiyonellikleri büyük ölçüde molekül boyutuna ve farklı
pH’lara sahip sulardaki çözünürlüklerine dayanan gruplardır.
Şekil 1. Humik maddelerin genel kimyasal yapısı
Huminler, herhangi bir pH değerinde suda çözünmediğinden, parçalanması çok
yavaş olan çok büyük moleküllerdir (molekül ağırlığı 100,000 ila 10,000,000 Da).
Toprakta toprağın yapısını (strüktürünü), su tutma kapasitesini ve stabiliteyi
iyileştirirler. Huminler, aynı zamanda toprağın bitki besin elementlerini
depolamasına yardımcı olacak şekilde katyon değişim sistemi olarak da görev
alırlar.
Hümik asitlerin huminlere göre molekül boyutu daha küçüktür (molekül ağırlığı
50.000 ila 100.000 Da) ve alkalin koşullarda su içinde çözünürler. Diğer
elementler kolaylıkla bitkiler ve mikroorganizmalar tarafından absorbe
edilebilecek biçimde humik asit moleküllerine bağlandığı için, humik asitler
önemli iyon değiştirme ve şelatlama materyalleri olarak işlev görürler.
Fulvik asitlerin, humik asitlerden daha küçük (molekül ağırlığı 5,000 ila 10,000
Da, 100’ler karbon halkalı) ve tüm pH seviyelerinde suda çözünen molekülleri
vardır ve humik asitlerden daha yüksek oksijen içeriğine sahiptirler. Nispeten
küçük molekülere sahip olduklarından, fulvik asitler bitki kökleri, sapları ve
yaprakları içine kolayca girerek, gerekli miktarları çok düşük olan mikro
elementleri bitki hücrelerindeki metabolik bölgelere doğrudan taşırlar.
Şekil 2. Humik maddelerin genel kimyasal ve fiziksel özellikleri
Bahsedildiği gibi, bu üç hümik madde kategorisi de doğada büyük ölçüde fonksiyonelliğe
sahiptir. Ancak bilim insanları bu maddeleri kimliği belirlenebilen fiziki yapıya (kimyasal
formüllere) dayalı olarak sınıflandırmakta zorlanırlar çünkü yapılar orijinal organik kaynağa,
ayrışma şartlarına ve ayrışma evresine göre değişiklik gösterirler. Örneğin, hümik asit olarak
tanımlanan maddelerin farklı örnekleri topraklarda oldukça farklı davranışlar gösterebilirler.
Toprak organik maddesi veya tarımda kullanılan organik maddeler söz konusu olduğunda
aşağıda yer alan tanımlamalarla anlatılan materyaller de sıklıkla dillendirilirler:
Humus, toprağın organik maddesinin % 65-75’ini oluşturan temel maddesidir. Tamamen
bozulmuş organik maddelerden oluşur ve toprak verimliliği üzerinde önemli bir rol oynar.
Hümik olmayan maddeler, reçine, bal mumu ve organik asitler gibi çözünmeyen ve
çürümemiş organik maddeleri tanımlar.
Leonardit ise yumuşak yapılı bir kömür olan linyitin, okside olarak daha da ayrışmış halidir.
Hümik ve fulvik asit kaynağı olarak birçok doğal ve doğal olmayan materyal bulunmakta
olup, bunlardan en fazla hümik ve fulvik asit içeriğine sahip olan hammadde leonardittir.
Araştırmalar en iyi hümik ve fulvik asit kaynağının leonardit olduğunu belirtmektedir. 70
milyon yıl süren bir hümifikasyon sürecinin sonucu olarak ortaya çıkan bu kaynak yüksek
katyon değişim kapasitesine sahip olup, etkileri uzun sürelidir. Doğal bir ürün olan leonardit
kaynaklı hümik maddeler organik tarımda da güvenle kullanılabilmektedir.
TOROS HUMIC PLUS:
Toros Humic Plus, organik maddesi çok yetersiz olan alanlarda ve özelliklede meyve
bahçeleri ve sera alanlarında uygulandığında, gübrelerle uygulanan bitki besin
elementlerinden bitkilerin daha iyi yararlanmasına yardımcı olan, leonardit kaynaklı hümik ve
fulvik asitler içeren bir üründür. Uygulandığı alandaki kök bölgesi toprağının pH’sını
düzenleyerek, uygulanan besin elementlerinin bitkilerin yararlanabileceği formlarda kalmasını
destekler. Toros Humic Plus’ın içeriği ve bazı özellikleri aşağıdaki gibidir:
Organik madde %60
Toplam(Hümik + Fulvik) Asit %60
Maksimum Nem %35
pH 5,5 – 7,5
Toros Humic Plus, granül yapıya sahip, toprak uygulamaları için uygun leonardit kaynaklı bir
hümik-fulvik asit içeren bir üründür.
Bilimsel çalışmalar, Toros Humic Plus’ın yapısında bulunan humik maddelerin tarımsal
olarak değerlendirildiğinde üç temel faydasının olduğu görülmektedir:
• Kök hacmi ve büyümesi iyileşir
• Besin elementlerinin yarayışlılığı ve alımı kullanılabilirliği artar
• Elde edilen ürünün verimi ve kalitesi daha yüksektir
Humik maddelerin söz konusu bu faydalarının ortaya çıkmasına yol açan olası
mekanizmalar/süreçler aşağıda verilmiştir:
• Topraktaki karbon içerikli hümik maddelerin varlığı, çok küçük toprak
parçacıklarının, yüzey toprağında atmosferle gaz değişimlerine (havalanmaya) ve daha
iyi su infiltrasyonuna izin veren açık boşlukları sağlayan taneli bir yapı oluşturmak
için birbirlerini çekmelerine neden olan neden olur. Ortaya çıkan bu toprak yapısı,
toprakların su tutma kapasitesini de arttırır ve böylece bitkilerin kuraklığa karşı
korunmasına destek olur.
• Hümik maddelerin karbon bağları içinde depolanan enerji, toprakta bağlı bulunan
minerallerin çözünür hale getirilmesinden, bitkileri hastalıklardan koruyan
antibiyotiklerin salgılanmasına değişen birçok olay gibi, toprak ve bitki sağlığına katkı
sağlayan çok değişik görevlere sahip olan toprak mikroorganizmaları için mükemmel
bir besin kaynağıdır.
• Humik maddeler, ısı ve soğuk değişim dönemlerinde bitkileri korumaya neden olan
toprak sıcaklarını stabilize etmeye ve su evaporasyonun hızını yavaşlatmaya yardım
edecek biçimde bir yalıtım özelliği vardır.
• Humik maddeler, bitkilere daha az zarar verebilir hale getirecek biçimde bitki
patojenleri tarafından salgılanan bazı toprak enzimlerini stabilize edebilir veya etkisiz
hale getirebilir.
• Ayrıca, hümik maddeler toprak pH’sını da tamponlayarak, toprak pH’sının alkalin
veya asidik yöne kaymasını engeller. Bu durum ise, asidik veya alkalin koşullardan
dolayı toprakta yarayışsız formlarda bağlanmış olabilecek mikro besin elementlerinin
bitkiler tarafından kullanılmasına yardımcı olur.
• Tarımsal ilaçların toprakta bıraktığı toksinlerin hümik asitler tarafından parçalanması
veya inaktif hale getirilmesi ve tuzlu topraklara hümik maddeler eklenmesin tuz
konsantrasyonunu düşürülmesine yardımcı olarak toprakta bitkilerin büyümesi için
daha uygun ortamlar yaratılması bu maddelerin ilave faydaları arasında sırlanabilir.
• Humik maddeler, bitki besinlerinin tutulması ve serbest hale gelmesini de düzenler.
Hümik maddeler toprakta mevcut olduğunda ortaya çıkan daha yüksek katyon değişim
kapasitesi (KDK), topraktağın pozitif yüklü bitki besin elementlerini (örn., NH4
+
,
Mg2+, Ca2+ ve Na+
) tutma yeteneğini arttırken, yıkanarak uzaklaştırılma potansiyelini
azaltır. Toprak KDK’sı, kireç ve herbisitlerin en yüksek etkinlik için gereken
uygulama oranlarını da etkiler.
• Toprakta yeterli düzeylerde hümik maddeler bulunduğu zaman, bitkilerin azot, fosfor
ve potasyum alma kabiliyetleri artar, bunun sonucunda – gereksinim duyulan N-P-K
gübreleri azalır.
• Humik veya fulvik asitlerin tohumlara uygulanması tohum çimlenmesini hızlandırır,
kök gelişimini arttırır ve filizlerin büyüyen noktalarını aktif hale getirir.
• Humik maddeler, bitki büyüme hormonlarını etkiler ve bitki hücrelerine, genel olarak
tohum çimlenmesi, kök başlatma ve bitki büyümesi üzerinde olumlu etkilere sahip
olan serbest radikal sağlar.
• Gübrelerin kendileri olmamalarına rağmen, humik ve fulvik asitler mükemmel gübre
taşıyıcıları ve aktivatörleridir. Humik veya fulvik asitleri içeren yaprak gübreleri,
toprağa uygulanan benzer gübrelere göre %100 ile %500 daha etkili olduğu
gösterilmiştir. Vejetatif büyüme, çiçeklenme, meyve tutumu veya meyvelerin
doldurulması ve olgunlaştırılmasını etkinleştirmek için uygulamaların zamanlaması
ayarlanabilir.
Kullanım Önerileri:
Toros Humic Plus için farklı bitkilerdeki uygulama önerileri aşağıdaki çizelgede yer aldığı
gibidir.
BİTKİLER UYGULAMA ŞEKLİ VE ZAMANI
UYGULAMA
MİKTARI
Toprak hazırlığında toprağa karıştırma
Bent uygulaması; Bitkiler şaşırtmadan önce tavalara
banda uygulama
SEBZELER
Fide yastıklarına; 5 – 7 cm derinliğinde uygulanır.
200 – 25 kg/da
İlk gübre kullanımında, ağaç iz düşümüne denk gelecek
şekilde uygulanır.
0-3 YAŞ 150 gr/ağaç
4 – 10 YAŞ 500 gr/ağaç
11 – 20 YAŞ 750 gr/ağaç
MEYVE
AĞAÇLARI
21 YAŞ VE ÜZERİ 1 – 2 kg/ağaç
TARLA
BİTKİLERİ Banda, taban gübresiyle beraber 30 – 40 kg/da
BAĞ
Omca yaşına ve toprak yapısına göre kış hazırlığı
sırasında 150 – 200 gr/omca
TÜTÜN Fide yastıklarına fide harcına karıştırma 3 kg/m3
FİDELER Harç materyaline karıştırılır. 5 – 6 kg/m3
İlk fidan dikiminde çukurlarına 2 kg/ağaç
MUZ
İlk taban gübresiyle ağaç taç iz düşümüne 40 – 50 kg/da
KAVUN –
KARPUZ Fide dikiminden önce toprağa karıştırma 25 – 50 kg/da
Saksıya uygulama 80 gr/10 litre saksı
Harç materyaline 5 – 6 kg/m3
HOBİ
BAHÇELERİ VE
SAKSILAR Çim sahalara toprak uygulaması ile 100 – 150 kg/da
• Meyve ağaçlarında dikim sıklığına veya bodur-yarı bodur olma durumuna göre gübre
miktarları ayarlanır
• Meyve bahçeleri ve bağlarda, bitki iz düşümüne toprağa karıştırılarak uygulandıktan
sonra, yeterli miktarda su uygulanması önerilir.
• Öneriler sadece birer örnek olup, Toros Tarım’ın uzman Ziraat mühendislerine
danışarak, toprak ve yaprak analizine göre gübre kullanılması tavsiye edilir.